Viñales vallei: 8 tips voor het groene hart van Cuba

Ontdek de beste tips voor de Viñales vallei in Cuba. Praktische informatie over tabaksplantages, de bijzondere mogotes, grotten bezoeken en overnachten.

Welkom in de Viñales vallei: een groene oase

Sommige plekken blijven je langer bij van een reis dan andere. De Viñales vallei is zo’n plek. Het was na Havana mijn tweede stop op Cuba en ik voelde me er meteen thuis. Havana is prachtig en kleurrijk, maar ook druk en chaotisch. De vallei van Viñales is compleet anders, hier gaat alles trager en er hangt een serene rust. Het is een plek waar het ritme wordt bepaald door de zonsopgang, het loeien van de ossen en de tijd die nodig is om een sigaar te rollen. In dit artikel deel ik mijn passie voor deze regio, mijn persoonlijke ervaringen bij een Cubaanse familie en natuurlijk alle praktische tips die je nodig hebt om zelf deze bijzondere vallei te verkennen.

Wat is de Viñales vallei en wat maakt het bijzonder?

De Viñales vallei (Valle de Viñales) ligt in de provincie Pinar del Río, in het meest westelijke puntje van Cuba. Het is een landschap dat je nergens anders ter wereld op deze manier ziet. Het meest kenmerkende aan de vallei zijn de mogotes: steile, afgeronde kalksteenheuvels die als enorme puisten het landschap bepalen.

Sinds 1999 staat de vallei op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Dat is niet alleen vanwege het unieke uiterlijk van de bergen, maar vooral vanwege de manier waarop de mensen hier leven en werken. De landbouw gebeurt hier namelijk nog op een manier die al eeuwen onveranderd is. Geen ronkende tractoren of moderne machines, maar boeren die met houten ploegen en ossen hun land bewerken. De dieprode kleur van de aarde vormt een prachtig contrast met het felle groen van de tabaksplanten. Dit is de bakermat van de beroemde Cubaanse sigaar, volgens kenners komt de beste tabak ter wereld uit deze vallei.

Wat Viñales voor mij echt bijzonder maakt, is de sfeer. Het dorpje zelf bestaat uit vrolijk gekleurde huisjes met veranda’s vol schommelstoelen. Iedereen begroet je met een glimlach.

Mijn ervaring: logeren bij mijn ‘nieuwe familie’

Als ik terugdenk aan mijn tijd in Viñales, denk ik niet direct aan de uitzichten (hoe mooi die ook waren), maar aan Estrella en Celestino. Tijdens mijn reis door Cuba verbleef ik regelmatig in casas particulares (bij mensen thuis) en die in Viñales was veruit mijn favoriet.

We kwamen aan in een knalroze huis, kreeg een knalroze kamer en werd direct geadopteerd door ‘mama’ Estrella. Celestino, een man van weinig woorden maar met een gulle lach, liet me vol trots de gigantische avocado’s uit eigen tuin zien. Ze waren serieus groter dan mijn hoofd!

Overnachten in een casa in Viñales betekent dat je ‘s ochtends gewekt wordt door het kraaien van de haan en vervolgens aanschuift voor een ontbijt met vers fruit en eieren van de kippen die in de tuin rondscharrelen. Het is die gastvrijheid die een bezoek aan de Viñales vallei een extra dimensie geeft. Je bent geen toerist; je bent voor even onderdeel van de familie.

Wat te doen in de Viñales vallei?

Hoewel het natuurlijk heerlijk is om de hele dag in een schommelstoel door te brengen, zou ik zeker op ontdekkingstocht gaan in de vallei van Viñales. Er is namelijk genoeg te beleven. Dit zijn mijn favoriete activiteiten en bezienswaardigheden:

Bezoek een tabaksplantage

Dit is de absolute nummer één. Je kunt Viñales niet bezoeken zonder een een tabaksschuur van binnen te hebben gezien. Je vindt ze aan de randen van het dorp en eromheen staan de velden vol met tabaksplanten.

Hoewel we zelf niet roken, wilden we hier toch even een kijkje nemen. De lokale boer legde uit hoe het proces werkt en tabaksbladeren hangen overal om je heen. Zeer indrukwekkend om te zien hoe de sigaren met de hand gerold worden.

Fietsen door de vallei

Als Nederlander verplaats ik me graag op de fiets en dat kan ook heel goed in Viñales, omdat het landschap vrij vlak is. Wij huurden dan ook een fiets om de omgeving te verkennen. Je fietst tussen de velden door, komt langs grazende stieren en ziet boeren aan het werk. Het geeft een enorm gevoel van vrijheid om op eigen houtje door dit landschap te dwalen. De wegen zijn niet overal even best (af en toe wat kuilen en los zand), maar het is absoluut de moeite waard.

Tip! Heb je geen zin om op eigen houtje op pad te gaan? Je kunt hier een georganiseerde fietstour boeken met een Engelssprekende gids.

De vallei verkennen te paard

Naast de fiets is het paard het meest gebruikte vervoermiddel in de Viñales vallei. Hoewel wij zelf voor de fiets kozen, zie je overal groepjes reizigers die met een gids de smalle paden tussen de mogotes verkennen. Het grote voordeel van een paardrijtocht is dat je op plekken komt die met de fiets of te voet lastig bereikbaar zijn, zeker als de rode paden na een regenbui zijn veranderd in een modderpoel.

Tijdens zo’n tocht bezoek je vaak niet alleen de tabaksvelden, maar rijd je ook door de ‘Valle del Silencio’ en stop je bij lokale koffie- en honingboerderijen. Het past perfect bij de authentieke, trage sfeer van de regio.

Lijkt het je wat? Je kunt vooraf online een paardrijtocht door de vallei boeken. Zo weet je zeker dat er een gids voor je klaarstaat en hoef je ter plekke niet meer te onderhandelen over de prijs.

Het uitzicht bij Hotel Los Jazmines

Voor het klassieke ‘ansichtkaart-uitzicht’ moet je naar het terras van Hotel Horizontes Los Jazmines. Het hotel ligt iets hoger op een heuvel, waardoor je de hele vallei aan je voeten hebt liggen. Het heeft een enorm zwembad en vanaf hier heb je misschien wel het mooiste uitzicht. Kun je je voorstellen dat je die groene heuvels ziet terwijl je ligt te dobberen in het frisse water?

Goed om te weten: Je hoeft hier niet te slapen om van het uitzicht te genieten. Je kunt er gewoon naartoe wandelen of een taxi nemen voor een drankje op het terras. Wij mochten destijds voor een klein bedrag ook gebruikmaken van het zwembad. Ideaal!

Verken de grotten: Cueva del Indio en Santo Tomás

Het kalksteengebergte zit vol met grotten. De Cueva del Indio is de meest toegankelijke en die bezocht ik tijdens mijn fietstocht in Viñales. Je loopt eerst een stuk door de verlichte gangen en stapt daarna in een motorbootje voor een tochtje over een ondergrondse rivier die de grot uit komt. Het is toeristisch, maar wel erg leuk.

Wil je meer avontuur? Ga dan naar de Gran Caverna de Santo Tomás. Dit is een van de grootste grottenstelsels van Latijns-Amerika. Hier ga je met een gids en een hoofdlamp op pad voor een echte expeditie. Geen paden of verlichting, maar puur natuur.

Mural de la Prehistoria

Oké, eerlijk is eerlijk: de Mural de la Prehistoria is een beetje kitsch. Het is een gigantische schildering op een rotswand, gemaakt in de jaren ’60 in opdracht van Fidel Castro. Het stelt de evolutie van de mens en dieren voor. Hoewel de schildering zelf misschien niet ieders smaak is, is de locatie prachtig en de schaal waarop het gemaakt is (120 meter breed!) behoorlijk indrukwekkend.

De botanische tuin van Viñales

In het dorpje zelf vind je de Jardín Botánico de Viñales en dit is wat mij betreft een verborgen pareltje. Het is een privétuin vol met exotische planten, fruitbomen en orchideeën. De rondleidingen worden vaak gegeven door familieleden van de oorspronkelijke oprichters. Het is een fijne, schaduwrijke plek om even te ontsnappen aan de Cubaanse zon.

Een wandeling door het dorp

Hoewel de natuur in de vallei wat mij betreft de grote trekpleister is, is het dorpje Viñales zelf ook erg charmant. Het bestaat uit laagbouw met vrolijk gekleurde huizen. Wij brachten veel tijd door in onze casa, maar een wandeling door de hoofdstraat is zeker aan te raden. Je vindt er gezellige restaurants, kleine winkeltjes en natuurlijk de nodige Cubaanse propaganda. Zo kwamen wij een grote muurschildering van Che Guevara tegen, een iconisch beeld dat je op veel plekken in Cuba ziet.

De leukste plek om even te gaan zitten en mensen te kijken is Parque José Martí (ook wel bekend als Plaza Mayor). Hier vind je niet alleen lekkere bankjes om op te zitten, maar ook het cultureel centrum en de katholieke kerk.

Hoe kom je in Viñales?

Viñales ligt op ongeveer 180 kilometer van Havana. De meeste reizigers bezoeken de vallei als tweede stop tijdens hun rondreis door Cuba.

• Met de Viazul-bus: De meest gebruikte methode voor toeristen; dit is ook hoe ik zelf van Havana naar Viñales ben gereisd. De bussen zijn comfortabel en hebben airco (soms zelfs iets te koud, dus neem een vestje mee!). De rit vanaf Havana duurt ongeveer 3,5 tot 4 uur. Zorg dat je tickets minimaal een paar dagen van tevoren reserveert via de website van Viazul. Je kunt ze ook kopen op het busstation (ook een paar dagen vooraf).
• Colectivo (deeltaxi): Je deelt een auto met andere reizigers (lekker sociaal). Dit kan een mooie oldtimer zijn, maar die vallen vaak uit elkaar van ellende, dus ik weet niet of je hier drie uur in wilt zitten. Het is vaak ietsje sneller dan de bus, je wordt opgehaald bij je accommodatie in Havana en afgezet voor de deur van je accommodatie in Viñales.
• Huurauto: Als je zelf rijdt, is de weg naar Viñales prima te doen. Let wel op voor loslopend vee en gaten in het asfalt, zeker als je de snelweg verlaat en de provinciale wegen oprijdt.

Praktische tips voor je bezoek

Er zijn een paar dingen die je moet weten voor je Viñales bezoekt.

• Beste reistijd: De beste periode is van november tot en met april (het droge seizoen). In de zomermaanden kan het erg heet en vochtig zijn, met kans op flinke tropische buien.
• Hoeveel tijd: Neem de tijd om de vallei van Viñales te verkennen; het is echt een fijne plek en er is genoeg te zien en te doen. Ik zou minimaal twee of drie nachten boeken.
• Geldzaken: Cuba heeft een complexe geldsituatie. Zorg dat je altijd voldoende contant geld (het liefst euro’s) bij je hebt om te wisselen. In Viñales zijn pinautomaten, maar deze werken niet altijd met buitenlandse passen.
• Internet: Verwacht geen snelle wifi. Je moet een internetkaartje kopen van Etecsa en inloggen bij een wifi-hotspot (vaak bij Parque José Martí, het centrale plein in het dorp). Zie het als een goede kans voor een digitale detox!
• Muggen: Vooral rond de schemering kunnen de muggen in de vallei fanatiek zijn. Neem een goede spray mee met DEET.

Lees meer over Cuba

Mijn reis door Cuba was een aaneenschakeling van bijzondere momenten. Wil je meer inspiratie voor jouw rondreis? Lees dan ook mijn andere artikelen over dit unieke eiland:

• Cuba reisroute: roadtrip van 2 weken
• 15 toffe Havana bezienswaardigheden
• 18 Leuke dingen om te doen in Cienfuegos Cuba

Vind je het leuk om af en toe bijzondere reisverhalen en reisinspiratie in je mailbox te krijgen? Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief.

Voor meer Cuba tips zijn dit een paar handige reisgidsen:

National Geographic Reisgids – Cuba

Capitool reisgidsen, Cuba

Leuk dat je dit helemaal hebt gelezen! Het onderhouden van deze website kost tijd en geld. Als je iets aanschaft via de links in dit artikel steun je mijn werk, dan ontvang ik een kleine commissie. Lees meer over hoe je mijn werk kunt steunen. Dank je wel!