Het Hanzestedenpad: wandelen langs de IJssel

Wandelen langs de IJssel op jouw eigen tempo en in jouw eigen etappes. Het Hanzestedenpad is ideaal voor een wandelvakantie en goed te combineren met de trein.

Waarom het Hanzestedenpad zo’n fijne wandelroute is

Eerlijk is eerlijk, toen ik besloot om het Hanzestedenpad te lopen, verwachtte ik dat ik van Hanzestad naar Hanzestad zou wandelen, met overal van die mooie middeleeuwse gevels. De werkelijkheid is iets anders en vond ik eigenlijk nog mooier. Het Hanzestedenpad volgt grotendeels de IJssel en verbindt wel de Hanzesteden, maar je komt er zelden echt doorheen als je het pad volgt.

Het is juist de rivier die centraal staat: brede uiterwaarden, pontjes die je voor weinig geld naar de overkant brengen, dijken met mooie uitzichten, landgoederen met kastelen en hier en daar een toren die je eraan herinnert dat je door een van de rijkste handelsgebieden van middeleeuws Europa loopt.

De reden waarom ik ervoor koos om het Hanzestedenpad te lopen, is omdat je het heel gemakkelijk kunt doen als losse dagwandelingen. Vrijwel elke stad op de route heeft namelijk een station, daardoor kun je met de trein heel eenvoudig bij de begin- en eindpunten van de etappes komen. Ideaal als je net als ik af en toe een losse etappe in het weekend wilt lopen.

Over het Hanzestedenpad

Het Hanzestedenpad is een van de officiële streekpaden in Nederland. De langeafstandswandelroute heeft een lengte van 120 kilometer, met als startpunt Doesburg (Gelderland). Je eindigt in het mooie Kampen (Overijssel). De route is goed gemarkeerd met rood-gele vlaggetjes. De officiële indeling telt zeven etappes. Daarnaast zijn er nog zeven losse dagwandelingen waardoor je de Hanzesteden en hun omgeving nog beter leert kennen.

Het pad volgt de IJssel, met af en toe een uitstapje door verschillende landgoederen. Ondertussen passeer je Hanzesteden zoals Doesburg, Deventer, Zutphen en Kampen. De enige twee Hanzesteden waar het pad écht doorheen gaat zijn Doesburg en Zwolle.

Bereikbaarheid van het Hanzestedenpad

Dit is misschien wel het grootste praktische voordeel van het Hanzestedenpad: de route loopt vrijwel elke etappe langs een of meerdere treinstations. Gewoon instappen, uitstappen, wandelen, en aan het einde van de dag weer naar huis.

Ik liep de route op losse weekenddagen vanuit Groningen en dat werkte prima. Stations langs de route zijn Dieren, Brummen, Zutphen, Deventer, Olst, Wijhe, Zwolle en Kampen. Alle stations hebben een goede connectie met Zwolle. Het startpunt Doesburg is vanaf Dieren bereikbaar met de bus. Kijk op 9292 voor de beste verbindingen en vertrektijden.

De etappes van het Hanzestedenpad

De officiële etappes van het Hanzestedenpad zijn een handige basis, maar je kunt ze natuurlijk naar eigen inzicht aanpassen. Zelf koos ik voor een iets andere indeling, dat kwam beter uit qua treinen en ik had een onhandig obstakel tijdens de eerste etappe. Hieronder vind je de officiële indeling, met per etappe ook een suggestie voor overnachten als je de route aaneengesloten wilt lopen tijdens een wandelvakantie.

De officiële etappes

Etappe 1: Doesburg – Brummen | Lengte: 18,9 kilometer | Overnachtingstip: Kasteel Engelenburg – Een unieke accommodatie pal langs de route.

Etappe 2: Brummen – Hoven (bij Zutphen) | Lengte: 15,1 kilometer | Overnachtingstip: Hampshire Hotel – ‘s Gravenhof Zutphen – Overnachten in een mooi historisch gebouw in het centrum van de stad.

Etappe 3: Hoven – Deventer | Lengte: 16,2 kilometer | Overnachtingstip: Hotel De Vischpoorte – In een prachtig gebouw, vrijwel aan de route.

Etappe 4: Deventer – Den Nul | Lengte: 16,9 kilometer | Overnachtingstip: Lodge Klein Ganseij – Klein huisje aan de route net voor Den Nul. Let op: Den Nul is piepklein en er zijn weinig faciliteiten. Voor meer opties kun je met de bus terugreizen naar Olst, of vooruit naar Wijhe.

Etappe 5: Den Nul – Windesheim | Lengte: 18,2 kilometer | Overnachtingstip: Landgoedhuisje de Blije Uil – Heel fijn vakantieappartement in het groen, dichtbij de wandelroute.

Etappe 6: Windesheim – Zwolle | Lengte: 19,9 kilometer | Overnachtingstip: Apart! Food & Drinks Apartments – Zeer ruime kamers midden in de gezellige binnenstad van Zwolle.

Etappe 7: Zwolle – Kampen | Lengte: 20,7 kilometer | Overnachtingstip: De Stadsboerderij – Geweldige accommodatie om je wandeltocht af te sluiten, mooi gelegen in het knusse centrum van Kampen.

Meer informatie over deze etappes en de GPX-bestanden vind je op Wandelnet.

Zo deelde ik de etappes in

Ik heb zelf een iets andere etappe-indeling aangehouden. Dit is hoe ik het Hanzestedenpad heb gelopen, met daarbij het aantal kilometers dat mijn Strava-app heeft geregistreerd. In totaal kom ik uit op ongeveer 130 kilometer, iets meer dan de officiële 120, onder andere omdat je vanaf de stations nog even naar het pad moet lopen.

Etappe 1: Doesburg naar… Doesburg

Ik begon met veel zin aan het Hanzestedenpad in Doesburg. Het begon met een rondwandeling door het prachtige Hanzestadje om vervolgens kilometerslang langs de slingerende IJssel te wandelen. Het water stond echter dusdanig hoog dat pontjes niet gingen. Hierdoor moest ik noodgedwongen ter hoogte van Dieren omdraaien en terugwandelen naar Doesburg…

• Aantal kilometers: 17,5
• Goed om te weten: Als ik niet had hoeven omkeren was ik waarschijnlijk doorgelopen naar Brummen.

Etappe 2: Dieren naar Zutphen

Mijn tweede etappe van het Hanzestedenpad was totaal niet wat ik ervan had verwacht. De IJssel heb ik namelijk niet gezien, ik liep namelijk de hele dag door bossen en landgoederen. En ik vond dat echt verrassend leuk!

• Aantal kilometers: 23,7

Etappe 3: Zutphen naar Deventer

Voor de derde wandeldag hield ik de officiële etappe aan. Ik was namelijk niet helemaal fit en wilde niet al te ver lopen. Daarvoor was deze etappe echt perfect. Ik liep urenlang over dijken langs de rivier en er stonden veel bankjes om uit te rusten tussen de knotwilgen.

• Aantal kilometers: 19,3

Etappe 4: Deventer naar Wijhe

Een langere wandeling dan verwacht, maar het was schitterend weer, dus de lengte was geen probleem. Het was een vrij afwisselende etappe, de IJssel was regelmatig in zicht, maar tussendoor waren er ook een aantal landgoederen. Ik vond met name De Haere echt heel mooi!

• Aantal kilometers: 26,5

Etappe 5: Wijhe naar Zwolle

De eerste 5 kilometer was nogal een beproeving met veel asfalt, daarna dook ik uren het groen in. Een mooi gebied vol vogels en een flink stuk over de dijk langs de Soestwetering. Ik moest het pad af en toe delen met een paar schapen. Je merkt bij Zwolle amper dat je een stad in loopt: zoveel groen! Als bonus krijg je nog een rondje door het historische centrum.

• Aantal kilometers: 29,7
• Goed om te weten: Ik heb in de binnenstad van Zwolle een paar kilometer overgeslagen. Ik ben al vaak in Zwolle geweest en vond 29+ kilometers meer dan genoeg.

Etappe 6: Kampen naar Zwolle

De laatste etappe vond ik misschien wel de mooiste. Ik liep hem voor de verandering andersom, dus weer terug naar Zwolle. Het ging de hele tijd langs de IJssel, af en toe over een fietspad, maar vooral over zachte graspaadjes. Ik kwam zowel paarden als koeien tegen (afstand houden!) en vond het stuk door de Vreugderijkerwaard vlakbij Zwolle echt fantastisch.

• Aantal kilometers: 21,9
• Goed om te weten: In verband met de trein-aansluiting liep ik de etappe andersom.

Vind je dit ook een fijne indeling en wil je hem in een keer lopen? Check Booking.com voor geschikte accommodaties langs de route. Tijdens mijn wandeling heb ik vlogs opgenomen, je kunt ze terugkijken op TikTok en YouTube.

Dagwandelingen

Wil je meer van de omgeving zien? Je kunt ook losse dagwandelingen maken. Deze gaan veelal over bijzondere landgoederen of doen andere Hanzesteden aan. Ze zijn een mooie aanvulling als je een dagje langer blijft of de route combineert met een stedentrip. Een overzicht:

• Etappe C: Zutphen – Deventer via Gorssel | Lengte: 25 kilometer
• Etappe D: Rondwandeling vanaf station Empe “Voorster Klei” | Lengte: 11,2 kilometer
• Etappe E: Rondwandeling vanaf station Deventer “Twellose Landgoederen” | Lengte: 19,9 kilometer
• Etappe F: Rondwandeling vanaf station Olst | Lengte: 15,1 kilometer
• Etappe G: Wijhe – Heino | Lengte: 16,7 kilometer
• Etappe H: Rondwandeling vanaf station Zwolle naar Hattem en weer terug | Lengte: 19 kilometer
• Etappe I: Zwolle – Hasselt | Lengte: 20,8 kilometer

Meer informatie over deze dagwandelingen kun je ook vinden op Wandelnet.

Navigeren op het Hanzestedenpad

Het Hanzestedenpad is gemarkeerd met het rood-gele vlaggetje van streekpaden. Over het algemeen is deze goed te spotten langs de route. Ik heb maar een paar keer op mijn gps moeten kijken om te zien of ik nog goed ging. GPX-bestanden kun je downloaden op Wandelnet. Daarna importeer je ze op je telefoon in een app zoals Gaia GPS.

Hou er rekening mee dat je verschillende routes kruist (o.a. de Camino de Santiago en andere LAW’s), maar meestal is het heel duidelijk welke voor het Hanzestedenpad is.

Zelf vond ik het ook handig om de officiële wandelgids bij me te hebben. Naast kaartjes en beschrijving van de route staat hier ook veel achtergrondinformatie in. Je kunt het aanschaffen bij De Zwerver. De huidige druk stamt uit 2020, hierdoor klopt de route niet meer overal. Check hier de laatste routewijzigingen.

Praktische tips

Nog een paar dingen om rekening mee te houden.

Het pad loopt regelmatig door uiterwaarden en die kunnen nat zijn! Draag daarom schoenen met een goed profiel. Zelf liep ik het pad niet met waterdichte schoenen, maar dat is op sommige dagen geen overbodige luxe. Bij hoog water zijn er op sommige plekken alternatieve routes die je kunt nemen.

Je steekt onderweg twee keer de IJssel over met een pontje, bij Dieren en bij Deventer. Mocht het pontje niet gaan, dan is dat bij Deventer niet zo’n probleem (dan steek je gewoon de brug over), maar bij Dieren wel. Je moet dan of teruglopen naar Doesburg of zeker weten dat het volgende pontje bij Brummen wel gaat. Dit kun je checken op Veerponten.nl.

In alle steden is horeca of kun je eten en drinken kopen bij een supermarkt, maar tijdens de wandeling zelf zag ik niet gek veel plekken voor een hapje of drankje. Bekijk dit per etappe en hou rekening met openingstijden. Neem in ieder geval altijd een goed gevulde waterfles en wat snacks mee voor onderweg.

Dit waren mijn tips voor een wandeling op het Hanzestedenpad. Wat mij betreft is het echt een aanrader en ik hoop dat je er net zo van geniet als ik!